Anyż

Biedrzeniec anyż, inaczej anyżek (Pimpinella anisum)

Anyż jest rośliną zielną, dochodzącą do 50 cm wysokości. Zakwita w lipcu, kwiaty ma białe, drobne, zebrane w baldachy (kiście) na szczycie pędu. W sierpniu zawiązują się owoce z wyglądu podobne do owoców (nasion) pietruszki. Są one barwy zielonoszarej, chropowate z powodu licznych włosków  znajdujących się na ich powierzchni. Owoce te mają smak słodki, lekko szczypiący. I owoce, i cała roślina wydzielają przyjemny zapach, pochodzący od zawartych w nich olejków wonnych.
W Polsce anyż jest uprawiany w dzielnicach południowych i południowo-wschodnich.
Surowcem leczniczym są nasiona (owoce).
Nasiona anyżu zbieramy w sierpniu w okresie ich pełnego dojrzewania, gdy nabierają ciemnego zabarwienia; mają one wówczas wyraźną szarą barwę. Zbioru dokonuje się rano, gdy rośliny pokryte są jeszcze rosą. Zżęte (najlepiej sierpem) rośliny wiąże się w snopki i wiesza na strychu. Po wysuszeniu snopki młóci się, a nasiona po oczyszczeniu rozsypuje się cienką warstwą i dosusza w miejscach przewiewnych i suchych, często przesypując (gdyż łatwo zaparzają się i pleśnieją).Surowiec przechowywać należy w papierowych torbach. Słomę anyżową można dodawać do paszy dla bydła, ma bowiem działanie mlekopędne.

Działanie i zastosowanie

Anyż posiada działanie wykrztuśne, przeciwskurczowe, mlekopędne oraz wiatropędne. Stosowany bywa w schorzeniach dróg oddechowych (przewlekły nieżyt oskrzeli i gardła, kaszel z odpluwaniem dużych ilości gęstej plwociny, astma) oraz w zaburzeniach trawienia (wzdęcia, odbijania, stany skurczowe żołądka i jelit, tzw. kolki), szczególnie u dzieci. Jest to bowiem najlepszy sposób leczenia kolek i zaburzeń trawienia u osesków, ponieważ ciała czynne anyżu przechodzą do mleka karmiącej. Stosuje się go także przeciw zawrotom i bólom głowy, a także u karmiących matek w razie braku pokarmu.

Napar z nasion. Łyżkę stołową dobrze wysuszonych sproszkowanych nasion anyżku zalać szklanką wrzątku i trzymać pod przykryciem około 15 minut. Odcedzić. Pić 2 razy dziennie po szklance naparu.

Powidełka z nasion. 1-2 łyżek stołowych wysuszonych i dobrze sproszkowanych nasion anyżku zmieszać z miodem lub syropem. Zażywać 2 razy dziennie po łyżce stołowej.